Czy klimatyzacja szkodzi zdrowiu? Fakty, mity i bezpieczne ustawienia
Klimatyzacja ma opinię urządzenia, od którego „łapie się” przeziębienie. Sprawdzamy, co na ten temat mówią sanepid, lekarze i WHO – i jak korzystać z chłodzenia tak, żeby pomagało, a nie szkodziło.
W skrócie: klimatyzacja sama w sobie nie szkodzi zdrowiu – tak piszą wprost specjaliści sanepidu: „nie jest szkodliwa dla zdrowia, pod warunkiem że odpowiednio ją użytkujemy”. Kłopoty biorą się z trzech rzeczy: zbyt dużej różnicy temperatur (zalecana maksymalnie 6–7°C względem temperatury na zewnątrz), zimnego nawiewu skierowanego prosto na ludzi i zaniedbanego czyszczenia, przez które w urządzeniu rozwijają się pleśnie i bakterie. Ustaw rozsądną temperaturę, czyść filtry i raz w roku zamów czyszczenie z dezynfekcją.
Co mówią sanepid, lekarze i WHO
Sanepid. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wołowie (pod Wrocławiem) w ulotce „Klimatyzacja chłodzi… i szkodzi?” podkreśla zalety: ulgę w upały, lepszy sen i mniej kurzu, roztoczy, sierści i pyłków w powietrzu dzięki filtrom. Warunek jest jeden – właściwe użytkowanie: regularna wymiana i czyszczenie filtrów, dezynfekcja układu i niezbyt niska temperatura.
Lekarze. Alergolog dr n. med. Piotr Łacwik w rozmowie opublikowanej przez Medycynę Praktyczną mówi, że dobrze utrzymana klimatyzacja może być w upale bardzo pomocna. Radzi chłodzić stopniowo, a nie na najniższym ustawieniu, i nie siadać w strumieniu zimnego powietrza.
WHO. Światowa Organizacja Zdrowia przypomina, że groźny jest przede wszystkim sam upał: może prowadzić do wyczerpania cieplnego i udaru, pogarsza choroby serca i cukrzycę. Najbardziej narażone są m.in. osoby starsze i przewlekle chore. WHO podaje też praktyczną wskazówkę: jeśli korzystasz z klimatyzacji, ustaw ok. 27°C i włącz dodatkowo wentylator.
Mit 1: „Od klimatyzacji się choruje”
Klimatyzator nie wytwarza wirusów. Sanepid wyjaśnia jednak mechanizm, przez który po wejściu z upału do bardzo zimnego pomieszczenia łatwiej o infekcję: przy dużej różnicy temperatur naczynia krwionośne gwałtownie się kurczą, do śluzówki nosa i gardła dociera mniej krwi i komórek odpornościowych, a wirusom i bakteriom łatwiej się namnożyć.
Dlatego sanepid zaleca, by różnica między temperaturą w pomieszczeniu a na zewnątrz nie przekraczała 6–7°C. Alergolog cytowany przez Medycynę Praktyczną mówi o maksymalnie 6°C. Przy 32°C na zewnątrz oznacza to raczej 25–26°C w mieszkaniu niż 20°C. Więcej o ustawieniach w poradniku jaka temperatura klimatyzacji latem.
Lekarz zwraca też uwagę, że zimny nawiew i wahania temperatury mogą sprzyjać bólowi zatok, gardła i chrypce – najczęściej wymienia ostre zapalenie zatok.
Mit 2: „Klimatyzacja wysusza powietrze”
To akurat po części prawda. Według alergologa w klimatyzowanych pomieszczeniach powietrze jest zwykle suche, co może podrażniać oczy, gardło i nos, a czasem powodować kaszel. Co pomaga: picie wody, nawilżanie powietrza, krople do oczu. Jeśli objawy się utrzymują, skonsultuj się z lekarzem.
Mit 3: „Klimatyzacja wywołuje alergię”
Według lekarza zaniedbana klimatyzacja nie wywołuje alergii, ale może nasilać objawy u osób już uczulonych – zwłaszcza na pleśnie i grzyby, które lubią brudne urządzenia. Z kolei dobrze utrzymany klimatyzator może pomóc, bo filtry zatrzymują część alergenów z powietrza. Szczegóły w poradniku klimatyzacja dla alergika.
Fakt: brudna klimatyzacja może szkodzić
Sanepid wymienia, czemu zapobiega regularne czyszczenie i dezynfekcja:
- namnażaniu się pleśni i grzybów, których zarodniki trafiają z klimatyzatora do powietrza w pokoju,
- uwalnianiu do powietrza roztoczy, bakterii i wirusów, które mogą nasilać m.in. astmę, nieżyt nosa czy zapalenie spojówek,
- namnażaniu się bakterii Legionella, groźnej dla dróg oddechowych.
Stęchły zapach przy włączaniu to sygnał, że urządzenie wymaga czyszczenia. Co robić w takiej sytuacji, opisujemy w artykule zagrzybiona klimatyzacja a zdrowie.
Jak korzystać z klimatyzacji, żeby nie szkodziła
- Różnica temperatur maksymalnie 6–7°C względem temperatury na zewnątrz.
- Chłodź stopniowo – lepiej włączyć urządzenie wcześniej na umiarkowanym ustawieniu niż schładzać mieszkanie na maksimum.
- Nie kieruj nawiewu na ludzi – żaluzje ustaw tak, by strumień szedł wzdłuż sufitu, a nie na kanapę czy łóżko.
- Czyść filtry regularnie, zgodnie z instrukcją urządzenia.
- Raz w roku zamów czyszczenie z dezynfekcją, najlepiej przed sezonem.
- Pij wodę i w razie suchości powietrza je nawilżaj.
Osoby starsze, przewlekle chore, z astmą lub alergią oraz rodzice małych dzieci powinni być szczególnie uważni – o ustawieniach w pokoju malucha piszemy w poradniku klimatyzacja w pokoju dziecka. Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej: w razie objawów skonsultuj się z lekarzem.
Ile kosztuje dbanie o czystość klimatyzacji
Filtry umyjesz samodzielnie i bez kosztów. Profesjonalne czyszczenie chemiczne z dezynfekcją jednej jednostki kosztuje we Wrocławiu zwykle ok. 320–450 zł, a standardowy przegląd ok. 230–300 zł. W mieszkaniach w blokach, gdzie klimatyzator pracuje całe lato przy zamkniętych oknach, regularne czyszczenie ma szczególne znaczenie dla jakości powietrza. Więcej na stronie czyszczenie i odgrzybianie klimatyzacji we Wrocławiu.
Podsumowanie
- Sanepid: klimatyzacja nie szkodzi zdrowiu, jeśli jest dobrze użytkowana i czysta.
- Różnica temperatur w środku i na zewnątrz – maksymalnie 6–7°C.
- Nie kieruj zimnego nawiewu na siebie, chłodź stopniowo, pij wodę.
- Brudny klimatyzator może rozsiewać pleśnie, roztocza i bakterie – czyść filtry i raz w roku zamów dezynfekcję.
- W razie dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
Planujesz klimatyzację i chcesz dobrać moc tak, żeby urządzenie chłodziło spokojnie, bez pracy na maksimum? Sprawdź w kalkulatorze, a czyszczenie istniejącego urządzenia zamówisz przez formularz wyceny.
Źródła
Pytania i odpowiedzi
Nie ma tu Twojego pytania?
Zadzwoń albo napisz – doradzimy bez zobowiązań, zwykle w 15 minut.
+48 881 299 597 kontakt@wrocool.plCzy klimatyzacja jest zdrowa?
Według sanepidu klimatyzacja nie szkodzi zdrowiu, pod warunkiem że korzystasz z niej rozsądnie i dbasz o jej czystość. Problemy biorą się głównie ze zbyt niskiej temperatury, nawiewu skierowanego prosto na ludzi i zaniedbanego czyszczenia. W razie dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
Jaka różnica temperatur przy klimatyzacji jest bezpieczna?
Powiatowa stacja sanitarno-epidemiologiczna w Wołowie zaleca, by różnica między temperaturą w pomieszczeniu a na zewnątrz nie przekraczała 6–7°C. Alergolog cytowany przez Medycynę Praktyczną mówi o maksymalnie 6°C. Duża różnica może osłabiać miejscową odporność.
Czy od klimatyzacji można się przeziębić?
Sama klimatyzacja nie jest źródłem wirusów, ale gwałtowne przejście z upału do zimnego pomieszczenia może według sanepidu na chwilę osłabić odporność śluzówek nosa i gardła. Lekarze wymieniają też ból zatok i gardła przy zimnym nawiewie. Chłodź stopniowo i nie kieruj nawiewu na siebie.
Czy klimatyzacja wysusza powietrze?
Tak, w klimatyzowanych pomieszczeniach powietrze bywa suche, co może podrażniać oczy, gardło i nos. Lekarze radzą pić więcej wody i w razie potrzeby nawilżać powietrze. Jeśli objawy się utrzymują, skonsultuj się z lekarzem.
Czy klimatyzacja w upał jest zdrowsza niż jej brak?
Upał sam w sobie jest zagrożeniem – WHO wymienia wśród jego skutków m.in. udar cieplny i pogorszenie chorób serca. Chłodzenie pomaga, szczególnie osobom starszym i przewlekle chorym, o ile jest używane rozsądnie. WHO podaje przykład ustawienia klimatyzacji na 27°C w połączeniu z wentylatorem.